Berichten

Noten lezen

Muziektheorie

Berichten uit de Virtuele lesruimte

Noten lezen en Muziektheorie

Noten lezen: nieuwe oefeningen voor de F-sleutel en de G-sleutel

Voor de F-sleutel en de G-sleutel heb ik extra oefeningen gemaakt.

Er zijn vijf type oefeningen bij gekomen:

  • Steunnoten met tijdslimiet: oefen het lezen van de steunnoten met een maximale tijd van 2 minuut en 30 seconden voor de hele oefening.
  • Alle noten lezen met tijdslimiet: oefen het lezen van alle noten met een maximale tijd van 2 minuut en 30 seconden voor de hele oefening.
  • Alle noten lezen met onzichtbare sleutel: oefen het lezen van alle noten met een onzichtbare sleutel.
  • Voortekens: oefen de namen van de noten met een kruis en mol.
  • Voortekens: oefen de namen van de noten met een dubbelkruis en dubbelmol.

Deze oefeningen zijn te vinden bij Hoofdstuk 9. F-sleutel en de Hoofdstuk 10. G-sleutel. Deze twee hoofdstukken zijn bedoeld om de F-sleutel en de G-sleutel apart te kunnen bestuderen en oefenen.

Voor elk van deze hoofdstukken zijn nu zeven oefeningen beschikbaar:

Hoofdstuk 9. F-sleutel

  • Noten lezen oefening 8a: F-sleutel: steunnoten: oefen het lezen van de steunnoten.
  • Noten lezen oefening 8b: F-sleutel: steunnoten met tijdslimiet: oefen het lezen van de steunnoten met een maximale tijd van 2 minuut en 30 seconden voor de hele oefening.
  • Noten lezen oefening 8c: F-sleutel: alle noten lezen: oefen het lezen van alle noten.
  • Noten lezen oefening 8d: F-sleutel: alle noten lezen met tijdslimiet: oefen het lezen van alle noten met een maximale tijd van 2 minuut en 30 seconden voor de hele oefening.
  • Noten lezen oefening 8e: F-sleutel: alle noten lezen met onzichtbare sleutel: oefen het lezen van alle noten met een onzichtbare sleutel.
  • Noten lezen oefening 8f: F-sleutel: voortekens: oefen de namen van de noten met een kruis en mol.
  • Noten lezen oefening 8g: F-sleutel: voortekens: oefen de namen van de noten met een dubbelkruis en dubbelmol.

Hoofdstuk 10. G-sleutel

  • Noten lezen oefening 9a: G-sleutel: steunnoten: oefen het lezen van de steunnoten.
  • Noten lezen oefening 9b: G-sleutel: steunnoten met tijdslimiet: oefen het lezen van de steunnoten met een maximale tijd van 2 minuut en 30 seconden voor de hele oefening.
  • Noten lezen oefening 9b: G-sleutel: alle noten lezen: oefen het lezen van alle noten.
  • Noten lezen oefening 9d: G-sleutel: alle noten lezen met tijdslimietoefen het lezen van alle noten met een maximale tijd van 2 minuut en 30 seconden voor de hele oefening.
  • Noten lezen oefening 9e: G-sleutel: alle noten lezen met onzichtbare sleutel: oefen het lezen van alle noten met een onzichtbare sleutel.
  • Noten lezen oefening 9f: G-sleutel: voortekens: oefen de namen van de noten met een kruis en mol.
  • Noten lezen oefening 9g: G-sleutel: voortekens: oefen de namen van de noten met een dubbelkruis en dubbelmol.
Nieuwe vragen Gehoortraining oefening Trappen en melodie fase 4, fase 5 en fase 6

Voor Gehoortraining oefening Trappen en melodie fase 4, fase 5 en fase 6 heb ik nieuwe vragen gemaakt.

Het doel van deze oefening is om de trappen I, VI, II, IV, V en V7, oftewel tonica, subdominant, dominant en dominant septiem op gehoor te kunnen noteren.

 

Bekijk een voorbeeld vraag van Gehoortraining oefening Trappen en melodie fase 5.

De volgende trappen worden gespeeld: I - ? - ? - ?

You must have the Adobe Flash Player installed to view this player.

Vul de ontbrekende trappen in (gebruik Romeinse cijfers).

Uitwerking

Het eerste akkoord is gegeven en is de tonica. Luister bij het afspelen naar:

  • akkoorden die hetzelfde zijn.
  • de functie van akkoorden; wordt er een tonica, subdominant, dominant of dominant septiem gespeeld.
  • de dominant - tonica (V - I) volgorde.
  • het verschil tussen V en V7.

Speel het geluidsfragment af en merk op dat:

  1. het vierde akkoord hetzelfde klinkt als het eerste akkoord (tonica). Het vierde akkoord is ook een eerste trap (I).
  2. het derde en vierde akkoord klinkt als dominant - tonica (V - I).
  3. het derde akkoord klinkt als dominant septiem (V7).
  4. het tweede akkoord klinkt als een subdominant, echter niet de vierde trap maar de tweede trap (II).

Antwoord: II - V7 - I.

Octaverende sleutels

Een F sleutel met een kleine 8 eronder betekent: speel alle noten een octaaf lager dan genoteerd.

Het voorbeeld hierboven komt uit Metamorphosis nr.1 van Philip Glass. De bovenste balk (gespeeld met de rechterhand) heeft een F sleutel met een 8 eronder. Dit betekent: speel alle noten een octaaf lager dan genoteerd. Je gaat hier dus met de rechterhand over de linkerhand heen en speelt de twee laagste E's op de piano.

Bekijk hier de uitleg over de G sleutel met ocavering omlaag.

Voor verdere uitleg heb ik een nieuw hoofdstuk gemaakt bij Algemene Muziekleer fase 2, namelijk Hoofdstuk 2.1 Het muziekschrift. Hier geef ik ook een paar voorbeelden.

Nieuwe vragen Gehoortraining oefening Trappen en melodie fase 2 en fase 3

Voor Gehoortraining oefening Trappen en melodie fase 2 en fase 3 heb ik nieuwe vragen gemaakt.

Het doel van deze oefening is om de trappen I, IV, V en V7, oftewel tonica, subdominant, dominant en dominant septiem op gehoor te kunnen noteren

 

Bekijk een voorbeeld vraag van Gehoortraining oefening Trappen en melodie fase 3.

De volgende trappen worden gespeeld: I - ? - ? - ?

You must have the Adobe Flash Player installed to view this player.

Vul de ontbrekende trappen in (gebruik Romeinse cijfers).

Uitwerking

Het eerste akkoord is gegeven en is een tonica. Luister bij het afspelen naar:

  • akkoorden die hetzelfde zijn.
  • de functie van akkoorden; wordt er een tonica, subdominant, dominant of dominant septiem gespeeld.
  • de dominant - tonica (V - I) volgorde.
  • het verschil tussen V en V7.

Speel het geluidsfragment af en merk op dat:

  1. het vierde akkoord hetzelfde klinkt als het eerste akkoord (tonica). Het vierde akkoord is een eerste trap (I).
  2. het derde en vierde akkoord klinkt als dominant - tonica (V - I).
  3. het tweede akkoord klinkt als subdominant (IV).

Antwoord: IV - V - I.

Nieuwe vragen oefening Harmonieleer versieringstonen

Voor Harmonieleer oefening 7a: versieringstonen heb ik 50 nieuwe vragen gemaakt waaruit steeds 8 vragen willekeurig worden gekozen, hierdoor kun je de oefening meerdere keren doen zonder dat dezelfde vragen steeds herhaald worden.

In een muziekstuk passen niet alle melodietonen in de akkoorden die eronder staan. Deze tonen worden akkoordvreemde tonen of versieringstonen genoemd. Melodietonen die wel deel uitmaken van het onderstaande akkoord heten akkoordtonen.

Er worden binnen de akkoordvreemde tonen vier hoofdtypes onderscheiden:

  1. de doorgangstoon
  2. de wisseltoon
  3. de anticipatie
  4. de voorhouding

 

Voorbeeld vraag

Vraag

Wat voor soort toon is de met de pijl aangegeven noot?

Geen plaatje!

   
Uitwerking 1. De aangegeven toon D is geen akkoordtoon.
2. De D zit tussen de twee akkoordtonen E en C in.
3. De aangegeven toon D is een doorgangstoon.
   
Antwoord Kies: doorgangstoon
Toonfuncties instap: nieuwe gehoortraining oefening toegevoegd

Aan gehoortraining fase 2 heb ik een nieuwe oefeningen toegevoegd: Gehoortraining oefening 2c: toonfuncties instap.

Gehoortraining oefening 2c: toonfuncties instap is een voorbereidende oefening voor Gehoortraining oefening 2d: toonfuncties. Deze oefening is bedoeld voor leerlingen die deze oefening nog moeilijk vinden. De melodieën voor Gehoortraining oefening 2c: toonfuncties instap zijn korter en hebben een kleiner omvang. Ik heb 36 vragen gemaakt waaruit steeds 8 vragen willekeurig worden gekozen, hierdoor kun je de oefening meerdere keren doen zonder dat dezelfde vragen steeds herhaald worden.

Door het toevoegen van een nieuwe oefening is de nummering van de daaropvolgende oefeningen gewijzigd.

Het doel van deze oefening is om te kunnen horen op welke toon uit de toonladder de melodie geëindigd (of onderbroken) is, de hoeveelste toon vanuit de grondtoon omhoog geteld. Dit wordt aangegeven d.m.v. een getal:

  • 1 = eerste toon van de toonladder (de grondtoon)
  • 3 = derde toon van de toonladder (de terts)
  • 5 = vijfde toon van de toonladder (de kwint, de dominanttoon)

 

Bekijk een voorbeeld vraag en uitwerking.

Op welke toon uit de toonladder eindigt de volgende melodie?

You must have the Adobe Flash Player installed to view this player.

Speel de melodie af en zing vervolgens de melodie na om een klankvoorstelling van de melodie te krijgen.

1. zing na tot de meest stabiele toon

You must have the Adobe Flash Player installed to view this player.

2. de grondtoon

You must have the Adobe Flash Player installed to view this player.

3. zing de laatste toon van de melodie na

You must have the Adobe Flash Player installed to view this player.

4. en loop daarna via de toonladder van het fragment tot de grondtoon

You must have the Adobe Flash Player installed to view this player.

Antwoord: de melodie eindigt op de 5e toon van de toonladder, de kwint.

Nieuwe vragen oefening Gehoortraining toonfuncties fase 2

Voor de gehoortrainingsoefening Toonfuncties fase 2 heb ik nieuwe vragen gemaakt, of beter gezegd, nieuwe melodieën. Deze nieuwe melodieën zijn korter en de grondtoon duidelijker te horen. De oefening is hierdoor wat gemakkelijker te maken.

Het doel van deze oefening is om te kunnen horen op welke toon uit de toonladder de melodie geëindigd (of onderbroken) is, de hoeveelste toon vanuit de grondtoon omhoog geteld. Dit wordt aangegeven d.m.v. een getal:

  • 1 = eerste toon van de toonladder (de grondtoon)
  • 3 = derde toon van de toonladder (de terts)
  • 5 = vijfde toon van de toonladder (de kwint, de dominanttoon)

 

Bekijk een voorbeeld vraag en uitwerking.

Op welke toon uit de toonladder eindigt de volgende melodie?

You must have the Adobe Flash Player installed to view this player.

Speel de melodie af en zing vervolgens de melodie na om een klankvoorstelling van de melodie te krijgen.

1. zing na tot de meest stabiele toon

You must have the Adobe Flash Player installed to view this player.

2. de grondtoon

You must have the Adobe Flash Player installed to view this player.

3. zing de laatste toon van de melodie na

You must have the Adobe Flash Player installed to view this player.

4. en loop daarna via de toonladder van het fragment tot de grondtoon

You must have the Adobe Flash Player installed to view this player.

Antwoord: de melodie eindigt op de 3e toon van de toonladder, de terts.

Op 18 juni 2017 gaf meesterpianist Murray Perahia een briljant concert in het concertgebouw in de serie meesterpianisten.

Voor dit concert vond een interview plaats met Perahia waarin hij het een en ander opmerkt over muziektheorie. Hieronder volgen een paar stukjes die mij troffen uit dit interview:

En néé, benadrukt hij, theoretische kennis hindert de zeggingskracht van een uitvoering niet, maar bevordert die. „Als je weet waarom een stuk daar en daar van cis naar d gaat, leer je de lange lijnen zien. Daar gaat het om. Een muziekstuk is een zelfvoorzienend organisme dat je moet leren kennen om het te kunnen omarmen.”

Zelf geeft hij ook les, maar sporadisch. „Het ligt er niet aan dat ik het niet zou willen, of dat er onvoldoende pianotalent is”, zegt hij. „Maar ik vind jonge pianisten te eenzijdig ontwikkeld. Vaak hebben ze geen onderliggende basis op muziektheoretisch en muziekhistorisch gebied. En die kan ík ze niet meegeven, die kun je je alleen zelf aanleren door de noodzaak daarvan te voelen.'

„Wat mij, zonder te willen generaliseren, opvalt aan jonge musici is dat ze zichzelf als uitgangspunt nemen. ‘Ik voel het zo, dus het is waar.’ Maar dat is voor een klassiek musicus nou net níét waar, of in elk geval: niet genoeg. Als je andermans muziek speelt, moet je je in diens emotionele en filosofische context verdiepen, in zijn worstelingen, zijn visies, zijn technieken. Hoe kun je Schubert spelen als je de tekstdichters van zijn liederen niet kent? Zijn achtergrond? Vervolgens wordt je persoonlijke gevoel vanzelf onderdeel van je visie. Want muziek is universeel. Maar gevoel mag nooit het uitgangspunt zijn.”

Twee handige knoppen aan het eind van een oefening

Om het navigeren na het afronden van een oefening te vereenvoudigen heb ik aan het eind van een oefening twee handige knoppen toegevoegd. Met deze knoppen kun je direct dezelfde oefening opnieuw doen of naar het hoofdstuk gaan waar de theorie, die hoort bij de oefening, wordt behandeld.
Het is hierdoor niet nodig om het menu te gebruiken. Dit scheelt tijd en zoeken.

Deze knoppen heten:

  • Opnieuw oefenen: doe dezelfde oefening opnieuw.
  • Theorie: ga direct naar het hoofdstuk waar deze oefening bijhoort.
15 pianolesboeken toegevoegd

Een onderdeel van de virtuele lesruimte is de mogelijkheid om pianolesboeken af te luisteren (zie Beter Spelen en Word Pro). De stukken uit de pianolesboeken worden tijdens de pianoles voorgespeeld. Echter thuis bij het oefenen is men vaak vergeten "hoe het ook al weer klonk". Het zou dan prettig zijn om het stuk een aantal keer weer te kunnen beluisteren. Het voordeel is dat je dan tijdens het studeren beter weet hoe het moet gaan klinken en daardoor minder fouten instudeert. Dat scheelt tijd en soms een hoop frustratie.

Ik heb direct na de zomervakantie mijn Bösendorfer vleugel laten stemmen en 15 pianolesboeken opgenomen en aan de virtuele lesruimte toegevoegd. Dit zijn boeken die ik in mijn eigen lespraktijk met veel plezier gebruik en ik heb ook boeken opgenomen op verzoek van gebruikers van de virtuele lesruimte.

Alfred's Basic Piano Library, Faber en Merkies zijn pianomethoden. De recital boeken van Alfred zijn leuk en leerzaam om uit te spelen. Piano Adventures van Faber is een nieuwe pianomethode waarvan de eerste 3 delen onlangs zijn vertaald. Merkies is een methode die zich alleen richt op lichte muziek (pop/blues) en akkoorden.
De boeken van Jones, Golston en Rollin zijn hele leuke en goede boeken voor jazz stukjes.

Een overzicht:

Alfred's Basic Piano Library

Faber, N.

Merkies, M.

Jones, G. Jazz for Youth (niveau 3)

Goldston, M. Simply Jazzy 1 (niveau 2)

Rollin, C.

Gehoortraining fase 1: melodie herkennen en melodische afwijking instap

Aan gehoortraining fase 1 heb ik twee nieuwe oefeningen toegevoegd:

  • Gehoortraining oefening 1a: melodie herkennen instap
  • Gehoortraining oefening 1c: melodisch afwijking instap

 

Gehoortraining oefening 1a: melodie herkennen instap is een voorbereidende oefening voor oefening 1b: melodie herkennen. Deze oefening is bedoeld voor leerlingen die oefening 1b nog moeilijk vinden. Alle melodieën staan in C groot, hebben een omvang van 5 tonen en zijn twee maten lang. Ik heb 100 vragen gemaakt waaruit steeds 8 vragen willekeurig worden gekozen, hierdoor kun je de oefening meerdere keren doen zonder dat dezelfde vragen steeds herhaald worden.

Gehoortraining oefening 1c: melodisch afwijking instap is een voorbereidende oefening voor oefening 1d: melodische afwijking. Deze oefening is bedoeld voor leerlingen die oefening 1d nog moeilijk vinden. Dezelfde melodieën als in oefening 1a worden gebruikt. Ik heb 60 vragen gemaakt waaruit steeds 8 vragen willekeurig worden gekozen, hierdoor kun je de oefening meerdere keren doen zonder dat dezelfde vragen steeds herhaald worden.

Door deze toevoeging heb ik de andere gehoortraining oefeningen op fase 1 moeten hernummeren. De twee nieuwe oefeningen zijn (in beperkte mate) uit te proberen op de Demo Site.

Nieuw: voortgang bijhouden met behulp van bladwijzers

De lesstof voor muziektheorie is onderverdeeld in 8 niveaus. Elk niveau is onderverdeeld in de onderdelen algemene muziekleer, harmonieleer en gehoortraining en deze zijn weer onderverdeeld in hoofdstukken. En er zijn heel veel hoofdstukken, in totaal meer dan 200.

Om over al deze hoofdstukken overzicht te houden heb ik een mogelijkheid gemaakt om van elk hoofdstuk apart de voortgang bij te houden. Deze heb ik bladwijzers genoemd.

Bladwijzers kunnen aan elk hoofdstuk toegevoegd worden en het is mogelijk bladwijzers te bekijken, bewerken of verwijderen.

Aan elk hoofdstuk kan een status gegeven worden, namelijk:

  • Mee bezig
  • Afgerond
  • Overslaan
  • Extra aandacht

Zo kan iedereen voor zichzelf bijhouden waar je bent, wat je al gedaan hebt of waar je nog eens extra naar moet kijken.

Aan gehoortraining fase 1 en 2 heb ik drie nieuwe oefeningen toegevoegd, twee op fase 1 en één op fase 2. Hierdoor heb ik zowel op fase 1 als 2 een hoofdstuk moeten toevoegen en andere oefeningen moeten hernummeren.

De nieuwe hoofdstukken en oefeningen zijn:

 

Fase 1

Hoofdstuk 1.6 Secunde, terts, kwart en kwint

  • Gehoortraining oefening 1d: secunde, terts, kwart en kwint (het op gehoor kunnen onderscheiden van de secunde, terts, kwart en kwint)

Gehoortraining oefening 1f: toonladder herkennen (het kunnen horen van een goed of fout gespeelde grote-tertstoonladder)

 

Fase 2

Hoofdstuk 2.7 Sext, septiem en octaaf

  • Gehoortraining oefening 2e: sext, septiem en octaaf (het op gehoor kunnen onderscheiden van de sext, septiem en octaaf)

Met flipping the classroom maakt klassikale kennisoverdracht plaats voor online video - bijvoorbeeld op YouTube - of voor andere vormen van online instructie. Leerlingen luisteren en kijken thuis naar de uitleg van de lesstof, waardoor er in de les tijd vrijkomt voor dingen die normaal als huiswerk worden opgegeven: opdrachten maken, met digitaal lesmateriaal werken, onderzoek doen, etc. Vandaar de term ‘flipping the classroom’. Met flipping the classroom houdt de leraar in de les meer tijd over voor persoonlijke aandacht, begeleiding op maat en het beantwoorden van vragen van leerlingen.

 

Klik hier voor mijn volledige verhaal over Flipping the Classroom, bekijk twee leerzame video's en leer hoe Flipping the Classroom toegepast kan worden in de muziekles.

 

Hieronder volgt een korte samenvatting van mijn volledige verhaal.

 

Wat is Flipping the Classroom?

Jelmer Evers heeft voor Kennisnet drie filmpjes gemaakt over Flipping the Classroom die veel verduidelijken. De eerste twee filmpjes raad ik aan te bekijken. Op zijn blog is nog meer te vinden over Flipping the Classroom.

 

Flipping the Classroom voor het muziekonderwijs

Flipping the Classroom is ook toepasbaar in het muziekonderwijs. Met behulp van digitale middelen is het mogelijk de muziekles te ‘flippen’ voor bijvoorbeeld

  • Noten lezen
  • Harmonieleer
  • Gehoortraining
  • Algemene muziekleer

 

Flipping the Classroom met behulp van www.virtuelelesruimte.nl

Hieronder leg ik uit hoe ik Flipping the Classroom toepas in mijn pianolessen voor kinderen en volwassenen met gebruik van www.virtuelelelsruimte.nl.

 

Flipping the Classroom en noten lezen

Het noten lezen voor kinderen gaat geleidelijk aan met de liedjes in de lesboeken mee en het oefenen gebeurt in eerste instantie voornamelijk in de les. Maar zodra de leerling er aan toe is gebruik ik online oefeningen noten lezen die de leerling thuis moet doen op dezelfde manier als ik in de les doe. Het voordeel van de online oefeningen is dat de leerling de gelegenheid heeft om de oefeningen te doen buiten de lestijden om.

Volwassenen kunnen over het algemeen zelfstandiger en sneller leren noten lezen en die laat ik de lesstof en oefeningen vaak online doen, of een combinatie van een eerste opzet in de les en verder online. Zo heb ik leerlingen die al na een paar lessen goed konden noten lezen, wat ze anders veel meer tijd gekost zouden hebben.

Lees alles...

 

Flipping the Classroom en muziektheorie

Flipping the Classroom is ideaal toepasbaar voor muziektheorie (harmonieleer, gehoortraining en muziekleer). De theorie over intervallen, akkoorden en toonladders is heel goed met behulp van digitale middelen uit te leggen, video en geluid zijn meer geschikte media voor het muziekonderwijs dan tekst, plaatjes en soms een cd zoals in theorieboeken. Ook is het heel goed mogelijk om muziekleer, harmonieleer en gehoortraining online te oefenen. Dit biedt heel veel mogelijkheden voor de docent om een goed, gestructureerd en compleet lesprogramma aan te bieden terwijl het weinig tijd kost in de les.

 

Een geflipte les harmonieleer: grote en kleine-tertsdrieklanken

In mijn volledige verhaal laat ik met een voorbeeld zien hoe ik mijn kennis over intervallen, akkoorden en toonladders aan mijn leerlingen overdraag met het ‘flippen’ van de les. Als onderwerp kies ik de theorie over grote en kleine-tertsdrieklanken en een oefening.

Ik geef de leerling eerst als huiswerk op om de theorie van dit hoofdstuk te leren en een oefening  te maken. In de les heb ik hier dan nog geen aandacht aan besteed. De leerling bekijkt thuis de video’s en bijbehorende noten voorbeelden. Vervolgens maakt de leerling de oefening. Bij afronding van de oefening ontvangt de docent een mail met de uitslag en kan het complete rapport van de oefening zien (inclusief alle vragen, antwoorden en gemaakte fouten). Zo kan de docent zien dat de leerling de lesstof heeft bekeken en of de lesstof is begrepen.

Aan de hand van de uitslag van de oefening (en het soort oefening) kan de docent besluiten:

  • of het nodig is de gemaakte fouten samen in de les te bekijken
  • of de leerling meer uitleg nodig heeft
  • of de oefening nog een keer gemaakt moet worden
  • of het nuttig is om de oefening ook eens helemaal in de les te doen (bijvoorbeeld voor het noten lezen en het oefenen op het instrument)
  • of de lesstof toegepast kan worden op het instrument
  • of de lesstof vervolgd kan worden met gehoortraining
  • of de leerling verder kan gaan met de volgende oefening of lesonderdeel

Lees alles...

 

Activerende didactiek: zet de leerlingen aan het werk

De leerling heeft zich de lesstof online kunnen eigen maken en oefenen zonder dat de docent hiervoor veel tijd nodig heeft gehad tijdens de reguliere les.

De tijd die hierdoor vrij komt in de les kan de docent goed gebruiken om het geleerde in de praktijk toe te passen. Bijvoorbeeld om dit toe te passen op een stuk wat de leerling op het moment speelt of om een (kleine) improvisatie te doen. Flipping the Classroom gaat dus niet alleen over online video’s kijken en het online oefenen ervan, maar vooral om wat er gebeurt met de lesstof na het online gedeelte, namelijk in de les zelf. Hierin is een belangrijke rol voor de docent weggelegd.

 

Flipping the Classroom en gehoortraining

Een belangrijk onderdeel in de muziekles is gehoortraining en zou tijdens de muziekles structureel aan bod moeten komen. Helaas blijkt dit in de praktijk moeilijk te gaan, vooral omdat er in de reguliere les geen of weinig tijd voor vrijgemaakt kan worden en omdat er weinig goed gestructureerde middelen zijn. Ik gebruik www.virtuelelesruimte.nl om samen met de theorie ook gehoortraining oefeningen te doen via het ‘flippen’ van de les.

Lees alles...

 

Flipping the Classroom voor de muziekles biedt veel voordelen

Ikzelf werk al een geruime tijd met de ‘geflipte les’ en het bevalt me uitstekend. Met behulp van www.virtuelelesruimte.nl kan ik een volledig en gestructureerd lesprogramma aanbieden voor elke leerling afzonderlijk gedifferentieerd, zonder dat het veel extra tijd kost in de les.

Virtuelelesruimte.nl maakt nu gebruik van een beveiligde versleutelde verbinding: https. Alle gegevens, zoals inloggegevens en persoonlijke gegevens, zijn hierdoor veilig en niet door derden te lezen. Een kenmerk van deze beveiligde verbinding is het groene slotje, bovenin de adresbalk van de browser.

HyperText Transfer Protocol Secure, afgekort HTTPS, is een uitbreiding op het HTTP-protocol met als doel een veilige uitwisseling van gegevens. Bij gebruik van HTTPS worden de gegevens versleuteld, waardoor het voor een buitenstaander, bijvoorbeeld iemand die afluistert, onmogelijk zou moeten zijn om te weten welke gegevens verstuurd worden.

Een beveiligde verbinding heeft geen invloed op het gebruik van virtuelelesruimte.nl. Het enige wat kan gebeuren is dat bij het inloggen de gebruikersnaam en wachtwoord opnieuw een keer ingevuld moeten worden.

Het is nu mogelijk om meer uit uw lidmaatschap te halen door deze te upgraden.

Heeft u bijvoorbeeld gekozen voor Noten lezen 1 maand of Muziektheorie 1 maand dan is er nu de mogelijkheid om uw account te upgraden naar bijvoorbeeld Muziektheorie 1 jaar (er zijn ook andere mogelijkheden).

Wanneer u voor deze mogelijkheid kiest krijgt u het volledige bedrag van uw huidige aankoop terug, ook eventueel betaalde inschrijfkosten.

Kiest u bijvoorbeeld eerst voor Noten lezen 1 maand om virtuelelesruimte.nl uit te proberen en wilt u daarna graag door met Muziektheorie 1 jaar, dan kunt u nu upgraden en betaalt u slechts het verschil!

De allereerste oefeningen die ik maakte zijn de oefeningen algemene muziekleer. Deze oefeningen hebben een paar jaar grote nut gehad maar waren door aanpassingen aan de leerstof en verbeterde technische mogelijkheden aan vernieuwing toe.

Wat is er veranderd:

  1. De opbouw van de oefeningen door de fases heen is verbeterd. De verschillende fases sluiten nu beter op elkaar aan.
  2. De vraagstelling is uniform gemaakt. Dezelfde type vraag is in elke fase hetzelfde vormgegeven.
  3. Het aantal vragen per oefening is verhoogd.
  4. Alle oefeningen bestaan uit 20 (25 in fase 8) willekeurig gekozen vragen.
  5. De oefeningen kunnen meerdere keren gedaan worden zonder dat dezelfde vragen steeds herhaald worden.

Op 17 november 2015 is www.virtuelelesruimte.be online gegaan.

Een jaar of 4 geleden ben ik begonnen aan het maken van een online muziektheorie website, bedoeld om te gebruik tijdens het geven van mijn pianolessen. De url van deze site is de huidige www.virtuelelesruimte.nl.
Al geruime tijd laat ik mijn leerlingen hiermee theorie bestuderen en oefeningen doen. En voor mij werkt het perfect. Het scheelt lestijd, ik hoef minder tijd in de les aan noten lezen en muziektheorie te besteden, en voor mijn leerlingen scheelt het ook lestijd en dus lesgeld.

Ook voor andere muziekdocenten is mijn website te gebruiken en zo kwam het dat ik contact had met een paar collega's uit België. Ze zouden mijn site graag gebruiken, echter alles was met A B C en niet met Do Re Mi, wat in België gangbaar is. Daarom is www.virtuelelesruimte.nl voor hun niet bruikbaar. Mede door dit contact heb ik besloten mijn site te "vertalen" naar Do Re Mi. Het resultaat is www.virtuelelesruimte.be gaan heten en vanaf 17 november 2015 is deze site voor iedereen toegankelijk.

Er is op dit moment echter nog een nadeel: de video's die ik opgenomen heb voor www.virtuelelesruimte.nl zijn ingesproken met A B C en deze zijn nog niet omgezet naar Do Re Mi. Omdat dit, naar mijns inziens, niet een groot probleem zal opleveren tijdens het bestuderen van de theorie, op de video is immers goed te zien en te horen welke tonen gespeeld worden en kunnen makkelijk vertaald worden naar Do Re Mi, is het plan om deze video's over enkele maande om te zetten. Dit ga ik doen door ze te ondertitelen of door de video's opnieuw in te spreken. Dit kost echter tijd en zal ergens in maart/april 2016 klaar zijn.

 

Het is mij, als pianodocent, opgevallen dat sommige leerlingen de oefeningen noten lezen prima maken maar dat in de praktijk, als de noten wat verder weg van de sleutel staan, het noten lezen moeilijker gaat. Het lezen van een noot aan het begin van de regel (vlakbij de sleutel) gaat goed maar als dezelfde noot aan het eind van een regel staat dan is het opeens veel moeilijker om deze noot te lezen. Blijkbaar geeft de sleutel veel houvast.

Daarom heb ik een oefening bedacht en gemaakt om noten lezen te oefenen waarbij de sleutel niet vlakbij de noot staat maar er heel ver vandaan: noten lezen met een onzichtare sleutel!

De eerste oefening binnen de gehoortraining heet melodie herkennen. Deze oefening is een voorbereidende oefening voor de gehoortrainingoefening melodische afwijking en loopt van fase 1 tot en met fase 6.

Wat is er veranderd:

  1. De opbouw van de oefening door de fases heen is verbeterd. De verschillende fases sluiten nu beter op elkaar aan.
  2. De oefening sluit beter aan op de gehoortrainingoefening melodische afwijking.
  3. Het aantal vragen per oefening is verhoogd.
  4. Alle oefeningen bestaan uit 8 willekeurig gekozen vragen.
  5. De oefeningen kunnen hierdoor meerdere keren gedaan worden zonder dat dezelfde vragen steeds herhaald worden.

Een belangrijke oefening binnen de gehoortraining is het onderdeel melodische afwijking. De bedoeling van deze oefening is om een foutief gespeelde noot in een melodie te leren herkennen. Deze oefening loopt van fase 1 tot en met fase 8 en is een onderdeel van het toelatingsexamen voor het conservatorium.

Wat is er veranderd:

  1. De opbouw van de oefening door de fases heen is verbeterd. De verschillende fases sluiten nu beter op elkaar aan.
  2. Het aantal vragen per oefening is verhoogd. Een oefening heeft nu gemiddeld 40 vragen.
  3. Bij alle oefeningen worden 8 vragen willekeurig gekozen uit dit aantal van 40 vragen.
  4. De oefeningen kunnen hierdoor meerdere keren gedaan worden zonder dat dezelfde vragen steeds herhaald worden.

Het op gehoor kunnen onderscheiden van de verschillende toonladders is een belangrijk onderdeel in de gehoortraining. Deze oefeningen gaan van fase 1 tot en met fase 8.

Wat is er veranderd:

  1. Elke fase heeft een oefening genaamd toonladders. In deze oefening wijkt de gespeelde toonladder af van de genoteerde toonladder. De genoteerde toonladder moet herkend worden (groot of klein, oorspronkelijk, harmonisch of melodisch) en vervolgens moet op het gehoor de verkeerd gespeelde noot worden aangeklikt.
  2. In fase 3: uitbreiding van de kleine-tertstoonladder oefeningen.
  3. In fase 8: het op gehoor leren onderscheiden van de verschillende kerktoonladders.
  4. De opbouw van de oefening door de fases heen is verbeterd. De verschillende fases sluiten nu beter op elkaar aan.
  5. Het aantal vragen per oefening is verhoogd. Een oefening heeft nu gemiddeld 40 vragen.
  6. Bij alle oefeningen worden 8 vragen willekeurig gekozen uit dit aantal van 40 vragen.
  7. De oefeningen kunnen hierdoor meerdere keren gedaan worden zonder dat dezelfde vragen steeds herhaald worden.

Een belangrijke oefening binnen de gehoortraining is het onderdeel toonfuncties. De bedoeling van deze oefening is om de verschillende functies van de tonen van een toonladder te leren onderscheiden. Deze oefening loopt van fase 2 tot en met fase 8 en is een onderdeel van het toelatingsexamen voor het conservatorium.

Wat is er veranderd:

  1. De opbouw van de oefening door de fases heen is verbeterd. De verschillende fases sluiten nu beter op elkaar aan.
  2. Het aantal vragen per oefening is verhoogd. Een oefening heeft nu gemiddeld 40 vragen.
  3. Bij alle oefeningen worden 8 vragen willekeurig gekozen uit dit aantal van 40 vragen.
  4. De oefeningen kunnen hierdoor meerdere keren gedaan worden zonder dat dezelfde vragen steeds herhaald worden.

Om de gehoortraining oefeningen beter en toegankelijker te maken worden er een aantal veranderingen doorgevoerd.
Het gehoortraining onderdeel drieklanken is nu afgerond en alle verbeteringen zijn nu beschikbaar.

Wat is er veranderd:

  1. Het aantal vragen is per oefening verhoogd. Een oefening die eerst uit 12 vragen bestond heeft er nu 40.
    Sommige oefeningen, bijvoorbeeld gehoortraining oefening 7j: kleine, grote, verminderde en overmatige drieklank: soort en ligging, hebben 200 vragen.
  2. Bij alle oefeningen worden nu een klein aantal vragen, bijvoorbeeld 8 of 12, willekeurig gekozen uit dit aantal van meer dan 40 tot 200 vragen.
  3. Het aantal vragen is per oefening verlaagd, hierdoor kunnen de oefeningen sneller afgerond worden. Oefeningen met 32 of 48 vragen bleken veel te lang te zijn.
  4. De oefeningen kunnen nu zo vaak herhaald worden als nodig is zonder dat dezelfde vragen steeds herhaald worden en herkend gaan worden.
  5. Alle extra oefeningen zijn hierdoor niet meer nodig en daarom verwijderd.

Het leren horen van de grondligging en omkeringen van drieklanken wordt vaak ervaren als lastig en vereist veel oefening.
In gehoortraining fase 4 wordt voor het eerst een begin gemaakt met het leren horen van grote- en kleine-tertsdrieklanken in de grondligging en omkeringen.
Deze oefeningen lopen door tot en met fase 8. Het op gehoor kunnen onderscheiden van de grondligging en omkeringen van drieklanken is een onderdeel bij het toelatingsexamen voor het conservatorium.

De gehoortraining oefeningen fase 4 zijn eenvoudiger gemaakt en sluiten beter aan op de oefeningen in fase 5.

De oude oefeningen zijn alle verwijderd en vervangen door:

  • Gehoortraining oefening 4j: grote-tertsdrieklank: grondligging of eerste omkering
  • Gehoortraining oefening 4k: grote-tertsdrieklank: grondligging of tweede omkering
  • Gehoortraining oefening 4l: grote-tertsdrieklank: eerste of tweede omkering
  • Gehoortraining oefening 4m: kleine-tertsdrieklank: grondligging of eerste omkering
  • Gehoortraining oefening 4n: kleine-tertsdrieklank: grondligging of tweede omkering
  • Gehoortraining oefening 4o: kleine-tertsdrieklank: eerste of tweede omkering

Het leren horen van de grondligging en omkeringen van grote, kleine, verminderde en overmatige drieklanken wordt vaak ervaren als lastig en vereist veel oefening.
In gehoortraining fase 4 wordt voor het eerst een begin gemaakt met het leren horen van grote- en kleine-tertsdrieklanken in de grondligging en omkeringen.
Deze oefeningen lopen door tot en met fase 8. Het op gehoor kunnen onderscheiden van de grondligging en omkeringen van drieklanken is een onderdeel bij het toelatingsexamen voor het conservatorium.

De gehoortraining oefeningen fase 7 zijn aangepast en sluiten beter aan op de oefeningen in fase 6.

Er wordt meer aandacht besteed aan het horen van de grondligging en omkeringen van de verminderde drieklank.
De extra oefeningen zijn alle verwijderd.

De volgende oefeningen zijn nu beschikbaar:

  • Gehoortraining oefening 7c: kleine, grote, verminderde en overmatige drieklanken
  • Gehoortraining oefening 7d: kleine, grote, verminderde en overmatige drieklanken harmonisch
  • Gehoortraining oefening 7e: verminderde drieklank: grondligging of eerste omkering
  • Gehoortraining oefening 7f: verminderde drieklank: grondligging of tweede omkering
  • Gehoortraining oefening 7g: verminderde drieklank: eerste of tweede omkering
  • Gehoortraining oefening 7h: verminderde drieklank: alle liggingen
  • Gehoortraining oefening 7i: verminderde drieklank: alle liggingen harmonisch
  • Gehoortraining oefening 7j: kleine, grote, verminderde en overmatige drieklank: soort en ligging
  • Gehoortraining oefening 7k: kleine, grote, verminderde en overmatige drieklank: soort en ligging harmonisch

Om de gehoortraining oefeningen beter en toegankelijker te maken worden er een aantal veranderingen doorgevoerd.
Het gehoortraining onderdeel intervallen is nu afgerond en alle verbeteringen zijn nu beschikbaar.

Wat is er veranderd:

  1. Het aantal vragen is per oefening verhoogd. Een oefening die eerst uit 12 vragen bestond heeft er nu 40.
    Sommige oefeningen, bijvoorbeeld gehoortraining oefening 6g: alle intervallen, hebben meer dan 200 vragen.
  2. Bij alle oefeningen worden nu een klein aantal vragen, bijvoorbeeld 8 of 12, willekeurig gekozen uit dit aantal van meer dan 40 tot meer dan 200 vragen.
  3. Het aantal vragen is per oefening verlaagd, hierdoor kunnen de oefeningen sneller afgerond worden. Oefeningen met 32 of 48 vragen bleken veel te lang te zijn.
  4. De oefeningen kunnen nu zo vaak herhaald worden als nodig is zonder dat dezelfde vragen steeds herhaald worden en herkend gaan worden.
  5. Alle extra oefeningen zijn hierdoor niet meer nodig en daarom verwijderd.

Aanpassing aan Noten lezen oefeningen 4a en 4b

Noten lezen oefening 4a: Voortekens bevatte 48 vragen en was te lang.

Deze oefening is nu gesplitst in twee aparte oefeningen, namelijk:

  • Noten lezen oefening 4a: Voortekens
  • Noten lezen oefening 4b: Voortekens extra

Oefening 4b is anders dan 4a (bevat andere noten), het is dus wel raadzaam ze beide te doen. Deze oefeningen zijn ook erg handig om het noten lezen nog eens extra te oefenen.

De oude Noten lezen oefening 4b: dubbelkruizen en dubbelmollen heet nu Noten lezen oefening 4c.